Spacery po Starogardzie Gdańskim i okolicy najlepiej planować z rozróżnieniem miasta i otaczającej je gminy. To właśnie na terenie gminy Starogard Gdański wskazano trzy znakowane szlaki piesze: czerwony Szlak Jezior Kociewskich, niebieski Szlak Rzeki Wierzycy oraz żółty Szlak Kociewski. Dają trzy odmienne kierunki: jeziora i dawne dwory, dolinę Wierzycy albo las z miejscem pamięci.[3]
Trzy piesze szlaki na spacer w gminie Starogard Gdański
Szukając trasy na dłuższy spacer, warto kierować się poza ścisłe granice Starogardu Gdańskiego — podane szlaki dotyczą gminy Starogard Gdański, a nie miejskich tras spacerowych. Ich wspólnym tłem jest krajobraz Kociewia z polodowcowymi jeziorami, lasami i pagórkowatymi polami.[3]
| Szlak | Kolor | Przebieg podany przez gminę | Wyróżniki na terenie gminy |
|---|---|---|---|
| Szlak Jezior Kociewskich | czerwony | Skarszewy – Starogard Gdański | Jeziora Zduńskie i Szpęgawskie; dawne dwory w Szpęgawsku i Rywałdzie |
| Szlak Rzeki Wierzycy | niebieski | Pogódki – Gniew | Krąg, Żabno, Owidz, Barchnowy, Kolincz i Klonówka; obiekty nad Wierzycą |
| Szlak Kociewski | żółty | Czarna Woda – Tczew | Okolice jezior Rywałdzkiego, Szpęgawskiego i Zduńskiego oraz Las Szpęgawski |
W materiałach nie ma potwierdzonych długości odcinków, czasów przejścia ani aktualnego stanu oznakowania. Przed wyjściem trzeba więc samodzielnie ustalić dogodny punkt wejścia na wybrany fragment szlaku i sprawdzić jego bieżący przebieg w terenie.[3]
Szlak Jezior Kociewskich: od Skarszew do Starogardu Gdańskiego
Czerwony Szlak Jezior Kociewskich jest dobrym wyborem dla osób, które chcą połączyć marsz z krajobrazem jeziornym. Jego północny odcinek prowadzi od Skarszew do Starogardu Gdańskiego przez północno-zachodnią część Pojezierza Starogardzkiego.[3]
Na terenie gminy trasa prowadzi między innymi w pobliżu Jeziora Zduńskiego i Jeziora Szpęgawskiego. Uzupełnieniem przyrodniczej części są dawne dwory w Szpęgawsku i Rywałdzie, dlatego ten kierunek można wybrać, gdy zależy na zestawieniu wody, pól oraz śladów dawnej zabudowy.[3]
- Wybierz ten szlak, jeśli najważniejszy jest krajobraz jeziorny.
- Potraktuj Szpęgawsk i Rywałd jako punkty orientacyjne na trasie, a nie deklarację dostępności wnętrz dawnych dworów.
- Nie zakładaj przejścia całego odcinka w jednym dniu: źródło potwierdza przebieg, ale nie podaje dystansu ani czasu marszu.
Spacer doliną Wierzycy: Pogódki, Owidz i Klonówka
Niebieski Szlak Rzeki Wierzycy biegnie od Pogódek do Gniewu. W granicach gminy Starogard Gdański prowadzi przez Krąg, Żabno, Owidz, Barchnowy, Kolincz i Klonówkę, co pozwala wybrać fragment związany z doliną rzeki zamiast trasy wokół jezior.[3]
Owidz może być celem spaceru dzięki wskazanemu przy szlaku wczesnośredniowiecznemu Grodzisku Owidz. Przy trasie wymieniono też elektrownie wodne w Owidzu, Kolinczu i Nowej Wsi Rzecznej. Są to punkty krajobrazowe i orientacyjne; materiały nie potwierdzają aktualnych godzin wejścia ani zasad zwiedzania grodziska.[3]
Wierzyca ma również szlak kajakowy: jego całość ma 154 km, od Jeziora Wierzysko w Kościerzynie do Gniewu, a zagospodarowany odcinek kociewski liczy prawie 80 km. Około 32,5 km tego odcinka leży w gminie Starogard Gdański. Te dane dotyczą jednak turystyki wodnej, więc nie wyznaczają dystansu pieszej wycieczki.[3]
Szlak Kociewski i okolice Lasu Szpęgawskiego
Żółty Szlak Kociewski prowadzi od Czarnej Wody do Tczewa, a na obszarze związanym z gminą wiedzie w okolice Jeziora Rywałdzkiego, Jeziora Szpęgawskiego i Jeziora Zduńskiego. To propozycja dla osób, które wolą trasę łączącą leśne odcinki z widokami na jeziora.[3]
Szlak przebiega przez Las Szpęgawski. Znajdują się tam cmentarz i pomnik upamiętniający około 7 tys. ofiar zbrodni niemieckiej. Jest to miejsce pamięci, wymagające spokojnego, pełnego szacunku podejścia, a nie przystanek o charakterze rekreacyjnym.[3]
Wybierając ten kierunek, warto oddzielić dwa cele spaceru: kontakt z lasem i jeziorami oraz ewentualne, świadome odwiedzenie miejsca pamięci. Nie należy traktować go jako elementu zwykłej listy atrakcji ani zakładać, że każdy fragment szlaku ma ten sam charakter.[3]
Jak zaplanować spokojny spacer poza miastem
Najprostszy wybór zależy od tego, czego oczekujesz od krajobrazu. Gmina wymienia wśród ciekawych jezior Sumińskie, Płaczewskie, Zduńskie, Szpęgawskie i Staroleskie, lecz z przekazanych danych tylko Zduńskie i Szpęgawskie są wprost powiązane z opisanymi szlakami. Nie warto więc przypisywać pozostałym jeziorom przebiegu znakowanej trasy bez dodatkowego potwierdzenia.[3]
- Wybierz motyw wyjścia: jeziora na czerwonym Szlaku Jezior Kociewskich, dolinę Wierzycy na niebieskim szlaku albo las i okolice jezior na żółtym Szlaku Kociewskim.
- Wskaż krótki fragment między miejscowościami wymienionymi przy danym szlaku, zamiast planować przejście całego przebiegu podanego przez gminę.
- Przed wyruszeniem potwierdź własny punkt startu, dojście z miasta i aktualne oznakowanie; te informacje nie zostały podane w opisie szlaków.
- Jeśli celem jest Owidz lub Las Szpęgawski, uwzględnij charakter miejsca: grodzisko wymaga osobnego sprawdzenia zasad odwiedzin, a miejsce pamięci — odpowiedniego tonu i celu wizyty.
Dla spacerów w samym Starogardzie Gdańskim materiały nie wskazują oficjalnych, oznakowanych tras ani konkretnych terenów zielonych blisko centrum. Rzetelną odpowiedzią na potrzebę zieleni są więc przede wszystkim opisane kierunki w gminie, nie deklaracja miejskiego spaceru, którego przebiegu nie potwierdzono.[3]
Pytania i odpowiedzi
Jakie znakowane szlaki piesze są w gminie Starogard Gdański?
Wskazano trzy: czerwony Szlak Jezior Kociewskich, niebieski Szlak Rzeki Wierzycy i żółty Szlak Kociewski. Dotyczą one gminy Starogard Gdański, nie są wykazem tras w granicach miasta.[3]
Który szlak wybrać na spacer nad jeziorami?
Najbardziej bezpośrednio z jeziorami wiąże się czerwony Szlak Jezior Kociewskich, prowadzący na terenie gminy między innymi nad Jezioro Zduńskie i Jezioro Szpęgawskie. W okolice tych jezior prowadzi także żółty Szlak Kociewski.[3]
Czy Wierzyca ma trasę pieszą czy kajakową?
Obie formy występują w opisach, ale trzeba je rozdzielić. Niebieski Szlak Rzeki Wierzycy jest szlakiem pieszym od Pogódek do Gniewu, natomiast podane długości 154 km i około 32,5 km w gminie odnoszą się do szlaku kajakowego.[3]
Czy są potwierdzone miejskie trasy spacerowe blisko centrum Starogardu Gdańskiego?
Nie. Przekazane informacje nie podają oficjalnych miejskich tras, parków ani konkretnych terenów zielonych blisko centrum. Opisane propozycje dotyczą terenów gminy Starogard Gdański.[3]
